လါအီကၢး(၇)သီ,၂၀၂၄နံၣ် လၢကီၢ်ဘ့ကလါဒ့းရှ်တၢ်ပၥ်ဖျါထီၣ်တၢ်ပၥ်သးတဖၣ်ဆူၣ်ထီၣ်၀ံၤအလီၢ်ခံကိတိၥ်ခိၣ်ကျၢၢ်ရှ့းဟၣ်စံၣ်နၣ် (ရှိတ်ဟာစီနာ)လၢအပၢ၀ဲထံကီၢ်လၢတၢ်ဆၢကတီၢ်ယံၤယံၤအံၤဟးထီၣ်လၢမူဒါဒီးဃ့ၢ်ဟးထီၣ်ကွံၥ်၀ဲလၢထံကီၢ်၀ံၤအလီၢ်ခံထံကီၢ်အံၤသုးမုၢ်ဒိၣ်ပၢဆှၢဃၣ်၀ဲ၀ံၤတၢ်ကဒုးအိၣ်ထီၣ်တၢ်ဘၢၣ်စၤပဒိၣ်အဂ့ၢ်သုးမုၢ်ဒိၣ်ခိၣ်နၢ်ဒိၣ်ထီတဖၣ်အၢၣ်လီၤ၀ဲန့ၣ်လီၤ. “ထံကီၢ်န့ၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲၥ်ဘၣ်တၢ်နးတၢ်ဖှိၣ်ဒိၣ်မးလံ. မုၥ်ကျိၤ၀ဲၤကွၢ်စ့ၢ်ကီးလီၤ၀ဲလီၤ. ပှၤအါအါဂီၢ်ဂီၢ်သံတ့ၢ်လံ.တၢ်ဆၢကတီၢ်တုၤဃီၤလၢတၢ်ကမၤပတုၥ်ကွံၥ် တၢ်မၤပျိၢ်မၤဂီၤတဖၣ်လံ”အဂ့ၢ် ကီၢ်ဘ့ကလါဒ့းရှ် သုးမုၢ်ဒိၣ်ခိၣ်နၢ်ဒိၣ်ထီ သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဒိၣ်စိ Waker-Uz-Zaman တဲလီၤ၀ဲဖဲ ကွဲၤဟူဖျါအပူၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်ထီဒါပဒိၣ်တၢ်ပၥ်ဖျါထီၣ်တၢ်ပၥ်သးတဖၣ်အပူၤ တၢ်ကမၤလီၤပှီၢ်ကွံၥ်ပှၤပၥ်ဖျါထီၣ်တၢ်ပၥ်သးတဖၣ်အဂီၢ် သူ၀ဲပၢၤကီၢ်ဒီးတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢတဖၣ်အါအါဂီၢ်ဂီၢ်အဃိ ပှၤဘူးထီၣ်(၃)ကယၤသံတ့ၢ်၀ဲဘၣ်ဆၣ် ဖဲမဟါအနံၤန့ၣ် ပှၤပၥ်ဖျါထီၣ်တၢ်ပၥ်သးတဖၣ်လဲၤနုၥ်လီၤ၀ဲဆူ ကိတိၥ်ခိၣ်ကျၢၢ်အဟံၣ်၀ံၤအလီၢ်ခံ ရှ့းဟၣ်စံၣ်နၣ်ဟးထီၣ်လၢမူဒါ၀ံၤ ဃ့ၢ်ဟးထီၣ်၀ဲဆူကီၢ်ချၢန့ၣ်လီၤ. သုးမုၢ်ဒိၣ်ခိၣ်နၢ်ဒိၣ်ထီ

လါအီကၢး(၆)သီ,၂၀၂၄နံၣ် ထံကီၫ်ဒီတဘ့ၣ် တၫ်ပာ်ဖျါထီၣ်တၫ်ပာ်သးဆူၣ်ထီၣ်၀ံၤအလီၫ်ခံ ကီၫ်ဘ့ကလါဒ့းရှ်ကိတိာ်ခိၣ်ကျၢၫ် ရှ့းဟၣ်စံၣ်နၣ် ဟးထီၣ်ကွံာ်လၢမူဒါလီၫ်လၤ၀ံၤ ဃ့ၫ်ဖျိးကွံာ်လၢကီၫ်အဂၤလံန့ၣ်လီၤ. ဖဲလါအီကူး(၄)သီနံၤ ပှၤပာ်ဖျါထီၣ်တၫ်ပာ်သးဒီး ပၢၤကီၫ်တဖၣ်အဘၢၣ်စၢၤ တၫ်သဘံၣ်သဘုၣ်တဖၣ်အဃိ ပၢၤကီၫ်ဒီး ပှၤခဲလၢာ်ပာ်ဖှိၣ်ဘၣ်သံ(၁၀၀)ဂၤဃၣ်ဃၣ်၀ံၤအလီၫ်ခံ ထံကီၫ်ဒီတဘ့ၣ် တၫ်ထီဒါပဒိၣ် ပာ်ဖျါထီၣ်တၫ်ပာ်သး ဘၣ်အိၣ် ထီၣ်၀ဲလီၤ. ဖဲလါအီကူး(၅)သီနံၤ တၫ်ပာ်ဖျါထီၣ်တၫ်ပာ်သးတုၤလၢ ကိတိာ်ခိၣ်ကျၢၫ်ကဘၣ်ဟးထီၣ်အလီၫ်ခံ ကိတိာ်ခိၣ်ကျၢၫ် အဟံၣ်လၢအိၣ်ဖဲ၀့ၫ်ခိၣ်ဒၣ်ကၣ်

လါအီကၢး(၆)သီ,၂၀၂၄နံၣ် ယိၤဒိၣ်ကီၫ်စဲၣ်ကလံၤထံး တၫ်ဘၣ်ကွၫ်ဆၢၣ်မဲာ်တၫ်ဒုးတဖၣ်ပာ်ဃုာ် တၫ်ကွၫ်ဆၢမဲာ်လၢ ဘၣ်ပာ်တ့ၫ်သုးကလၢၤတဖၣ် န့ၣ် မ့ၫ်လၢထံဂုၤကီၫ်ဂၤတဖၣ် ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤ တၫ်ပၢၫ်ဆၢသုးတဖၣ် တၫ်စုက၀ဲၤ,ပတီၫ်ထီတၫ်သ့တၫ်ဘၣ်ဒီး တၫ်အီၣ် တၫ်အီတဖၣ်အဃိအဂ့ၫ် သုးကီၣ်ကးအခိၣ်ပဲာ်အၢပဲာ်သီ၀ဲလီၤ. တတဲဖျါ၀ဲထံကီၫ်ဖဲလဲၣ်တဘ့ၣ်လီၤတံၫ်လီၤဆဲးဘၣ်ဆၣ် အၢၣ်လီၤဃာ်၀ဲလၢတရူးဒီးကၠီၣ်တဲၣ်ကီၫ်ဆၢ တၫ်စုက၀ဲၤတဖၣ်အဃိ အသုးဖိတဖၣ်ဘၣ်ဒိဆါ၀ဲန့ၣ်လီၤ. ယိၤဒိၣ်ကီၫ်စဲၣ်ကလံၤစိး ကိကးဟီၣ်က၀ီၤဒီး ၀့ၫ်လါရှိလၢ ကိကးသုး(MNDAA)ထီၣ်ဒုးမၤန့ၫ်၀ဲအံၤ ဒြိလၢသူ၀ဲဒီး မျိာ်သၣ်ယူၤတဖၣ်န့ၣ်

လါအီကၢး(၆)သီ,၂၀၂၄နံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ, ထံရူၢ်ကီၢ်သဲးဒီးတၢ်ကရၢကရိကမံးတံၥ် အတၢ်မၤကမံးတံၥ်တခါလၢအမ့ၢ် တၢ်ကရၢကရိဒီးတၢ်သူၣ်ထီၣ်ဆီလီၤကမံးတံၥ် တီခိၣ်ရိၣ်မဲမၤ၀ဲ ထံရူၢ်ကီၢ်သဲးတၢ်တဲသကိးတခါလၢ ဘၣ်ထွဲဒီး “တၢ်ကသူၣ်ထီၣ်ကီၢ်သူလ့ၤ ဒ် Bottom-Up Federalism” ဖဲခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-လီၢ်ခၢၣ်သးအိၣ်တၢ်လီၢ်အဂ့ၢ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-လီၢ်ခၢၣ်သးထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါဃၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤ. တၢ်ကရၢကရိဒီးတၢ်သူၣ်ထီၣ်ဆီလီၤကမံးတံၥ် ကရၢဖိတဂၤလၢအမ့ၢ် သရၣ်စီၤဆၣ်လါမုၢ်စ့ၢ်ကီး ဟဲတဲလီၤ၀ဲဘၣ်ထွဲဒီးတၢ်မၤ ထံရူၢ်ကီၢ်သဲးတၢ်တဲသကိးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤတၢ်ပညိၣ်(၂)ထံၣ်န့ၣ်လီၤ. “တၢ်ပညိၣ်(၂)ထံၣ်လၢအမ့ၢ် (၁)ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ထံရူၢ်ကီၢ်သဲးတၢ်ကွၢ်စိ(၄)ထံၣ်လၢတၢ်ပၥ်လီၤဃၣ်အံၤ ကလၢထီၣ်ပှဲၤထီၣ်အဂီၢ် တၢ်ကတဲၥ်ဆိပၥ်သးအဖီခိၣ်

လါအီကၢး(၁)သီ, ၂၀၂၄နံၣ် သုးကီၣ်ကးအမူဒါလၢၥ်ကွံၥ်လၢတနံၤအံၤ တၢ်ကိး၀ဲဒီကလုၥ်တၢ်ဒီသဒၢဒီးတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢကီၣ်ကးအပူၤ မၤအါထီၣ်၀ဲ ဂ့ၢ်၀ီၤအူတၢ်ပၢ(၆)လါအဂ့ၢ်ဆဲတဲၥ်လီၤ၀ဲအဂ့ၢ်တၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်ဘျၢခိၣ်သ့ၣ်တၢ်ဘျၢသဲစး(၂၀၀၈), အဆၢဒိၣ်(၄၂၅)အဖီခိၣ် တၢ်ဆဲတဲၥ်လီၤ၀ဲအဂ့ၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ. တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်အံၤ သုးကီၣ်ကးအခိၣ်ဟံးန့ၢ်မူဒါသဃဲၤဒ် ကီၢ်ခိၣ်ပတြီၤမူဒါ၀ံၤ ရဲၣ်ကျဲၤမၤ၀ဲန့ၣ်လီၤ. သုးကီၣ်ကးပှၤပၢၤလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤလၢ သုးကီၣ်ကးအခိၣ်အံၤ လၢတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်အပူၤ ကီၢ်ခိၣ်ပတြီၤအူမၠ့းဆွ့ၣ်အံၤ ခီဖျိလၢတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့တၢ်အိၣ်သးအဃိမၤလၢပှဲၤ၀ဲမူဒါတန့ၢ်ဘၣ်အဆၢကတီၢ် ဒီကလုၥ်တၢ်ဒီသဒၢဒီးတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢဂ့ၢ်၀ီတဖၣ်အဂီၢ် တၢ်ဆီတလဲဟံးန့ၢ်မူဒါဒ် (၂၀၀၈)တၢ်ဘျၢခိၣ်သ့ၣ်အဖီခိၣ်အဂ့ၢ် တဲလီၤ၀ဲန့ၣ်လီၤ. တကးဘၣ်