လါဒံၣ်စ့ဘၢၣ် ၁သီ, ၂၀၂၅နံၣ်, အၣ်ထူခ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်
၀့ၫ်တကူၣ်အပူၤ ကီၫ်ဖ့ၣ်လၣ်မီၫ်သီ၀ဲၤဒၢးန့ၣ် နံၣ်လၢကဟဲ ၂၀၂၆နံၣ်န့ၣ် တၫ်ကကးတံာ်ကွံာ်၀ဲလီၤအဂ့ၫ် ကီၫ်ဖ့ၣ်လၣ် ထံ ဂုၤကီၫ်ဂၤကိတိာ်၀ဲၤကျိၤ ထုးထီၣ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤတၫ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ.
ကီၫ်ပယီၤတကးဘၣ် မီၫ်သီ၀ဲၤဒၢလၢအိးထီၣ်ဃာ်၀ဲဖဲကီၫ်ပၣ်က့ၣ်စတၣ်ဒီးကီၫ်အၣ်ဖကၣ်န့ၣ်စတၣ်အပူၤတဖၣ် ကကး တံာ်ကွံာ်၀ဲဒီးတၫ်ဂ့ၫ်ခိၣ်သ့ၣ်တခီ မ့ၫ်လၢထံကီၫ်သၢဘ့ၣ်အံၤ အထံရူၫ်ကီၫ်သဲးတၫ်အိၣ်သးတဖၣ် ဆီတလဲအသးတကး ဘၣ် မ့ၫ်လၢကီၫ်ဖ့ၣ်လၣ်ပာ်ပနီၣ်ဃာ်မုာ်ကျိၤ၀ဲၤကွာ်တၫ်အဒူၣ်အဆၢတဖၣ်အဃိအဂ့ၫ် တၫ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤအပူၤပာ်ဖျါ၀ဲ လီၤ.
ဘၣ်ထွဲဒီးတၫ်ဂ့ၫ်အံၤ ပှၤလၢဘူးဒီးမီၫ်သီ၀ဲၤဒၢးတဂၤတဲ၀ဲလၢ “မီၫ်သီ၀ဲၤဒၢး၀ဲၤအံၤ တထုးထီၣ်န့ၫ် ဘံၣ်စၣ်ဒီးတၫ်အိၣ် ဆိးအဂီၫ်တၫ်ပျဲဘၣ်.မ့ၫ်ကးတံာ်ကွံာ်၀ဲဒၣ်လဲၣ် တမ့ၫ်ကကကဲထီၣ်တၫ်ဘၣ်ဒိလၢပှၤကီၫ်ပယီၤဖိလၢ ကလဲၤဆူဖ့ၣ်လၣ် တဖၣ်အဂီၫ်ဘၣ်.Finland,EUတၫ်အိၣ်ဆိးအဂီၫ်တဖၣ်န့ၣ် လၢကီၫ်ကၠီၣ်တဲၣ်,၀့ၫ်ဘီကီာ် ဖ့ၣ်လၣ်မီၫ်သီ၀ဲၤဒၢးဖီၣ်ဃာ်၀ဲ အိၣ်လၢ(၁၀)ယၣ်ဖှိၣ်လံအဂ့ၫ်”တဲ၀ဲန့ၣ်လီၤ.
ဖ့ၣ်လၣ်မီၫ်သီ၀ဲၤဒၢးန့ၣ် အိးထီၣ်ဃာ်၀ဲအပတီၫ်တုၤလၢမီၫ်သီ၀ဲၤဒၢးအဃိ ကြၢးလၢထုးထီၣ်မၤန့ၫ်၀ဲဘံၣ်စၣ်ဘၣ်ဆၣ် အပတီၫ်တတုၤလၢကထုးထီၣ်မၤန့ၫ်၀ဲဘံၣ်စၣ်ဘၣ်ဒီးလၢကတီၫ်အံၤတၫ်လဲၤဟးလၢကီၫ်ဖ့ၣ်လၣ်ဘံၣ်စၣ်အဂီၫ် လၢ၀့ၫ် တကူၣ်အပူၤ ကီၫ်ကၠၢမနံၣ်မီၫ်သီ၀ဲၤဒၢးန့ၣ် ဘၣ်ထုးထီၣ်န့ၫ်၀ဲခၢၣ်စးလၢကီၫ်ဖ့ၣ်လၣ်အဂီၫ်အဂ့ၫ် အ၀ဲတဲ၀ဲလီၤ.
ဖ့ၣ်လၣ်ထံဂုၤကီၫ်ဂၤကိတိာ်၀ဲၤကျိၤအတၫ်ထုးထီၣ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤအဖီခိၣ် ဘၣ်ကးတံာ်ကွံာ်မီၫ်သီ၀ဲၤဒၢးဒ်သိးအံၤန့ၣ် အိၣ်ဟဲကဲထီၣ်အသးခီဖျိလၢ ကိတိာ်၀ဲၤကျိၤအကီၫ်ချၢမံးရှၢၣ်ပှာ်ဘျးစဲတဖၣ် ဘှီဘၣ်ကရၢကရိဒုးအိၣ်ထီၣ်၀ဲအဃိဒီး ကီၫ်ဖ့ၣ်လၣ်န့ၣ်ကမၤသကိးဒၣ်တၫ်ဒီးထံကီၫ်လၢမၤကဲဘျူးကဲဖှိၣ်အီၤလီၤ၀ံၤကးတံာ်ကွံာ်၀ဲလၢကီၫ်ခိၣ်တၫ်ကလုၫ်အဂ့ၫ် တၫ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လီၤ.
တကးဘၣ် ဘၣ်ထွဲဒီးကီၫ်ဖ့ၣ်လၣ်အထံဂုၤကီၫ်ဂၤဂ့ၫ်၀ီဒီးတၫ်ဘံၣ်တၫ်ဘၢဂ့ၫ်၀ီ အတၫ်ဘၣ်ဘျူးဒီးတၫ်တီၣ်သွီပနံာ် တၫ်ဖံးတၫ်မၤအဂံၫ်ကဆူၣ်ထီၣ်အဂီၫ် တၫ်လိၣ်ဘၣ်တဖၣ် လၢတၫ်တိာ်ကူၣ်ကျဲၤအိၣ်အပူၤ တၫ်ဖၢနုာ်ဆိကမိၣ်ပဲာ် ထံနီၤဖး၀ဲအဃိအဂ့ၫ် တၫ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤအပူၤ ပာ်ဖျါ၀ဲလီၤ.
ကီၫ်ပယီၤဒီးကီၫ်ဖ့ၣ်လၣ်န့ၣ် စးထီၣ်လၢအပူၤကွံာ် ၁၉၅၄နံၣ်န့ၣ် သူၣ်ထီၣ်၀ဲထံကီၫ်ခံဘ့ၣ် မီၫ်သီမီၫ်လါတၫ်ရ့လိာ်ဘၣ်ထွဲ ဒီးတုၤလၢကတီၫ်အံၤယံာ်လံ(၇၁)နံၣ်လံန့ၣ်လီၤ.
မၤသကိးတၫ်ဒီးကီၫ်ပယီၤလၢမုာ်ကျိၤ၀ဲၤကွာ်ဒီးပှၤဂ့ၫ်၀ီတၫ်မၤတတဖၣ်ကန့ၫ်အဂီၫ် ကီၫ်ဖ့ၣ်လၣ်န့ၣ် ဟဲဒ်မီၫ်သီအပတီၫ် ဒီးတပူၤဃီဒီးမီၫ်သီ၀ဲၤဒၢးအံၤ ဖ့ၣ်လၣ်ခီပနံာ်တဖၣ် ဟဲတုၤဆူကီၫ်ပယီၤအါအါဂီၫ်ဂီၫ် မၤစၢၤတၫ်လၢတၫ်ဂုၤထီၣ်ပသီ ထီၣ်အဂီၫ်အိၣ်၀ဲအဂ့ၫ် တၫ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လီၤ.
ကီၫ်ဖ့ၣ်လၣ်န့ၣ် ကီၫ်ပယီၤဖိသၣ်တဖၣ်ကထီၣ်ဘၣ်ကၠိအဂီၫ်တကးဘၣ် မ့ၫ်ထံကီၫ်တဘ့ၣ်လၢမၤစၢၤဆီၣ်ထွဲတၫ်လၢ တၫ်လုၫ်အီၣ်နီၫ်ခိသးသမူတၫ်ဖံးတၫ်မၤတဖၣ်ဒီးမီၫ်သီ၀ဲၤဒၢးကကးတံာ်ကွံာ်အသးတၫ်အိၣ်သးတဖၣ်န့ၣ် ကဲထီၣ်တၫ် ဘၣ်ဒိလၢထံကီၫ်ခံဘ့ၣ် မီၫ်သီတၫ်ရ့လိာ်အဂ့ၫ် ပှၤကူၣ်သ့တဖၣ် ပဲာ်ထံနီၤဖး၀ဲလီၤ.
ကီၫ်ဖ့ၣ်လၣ်န့ၣ် အပူၤကွံာ် ၂၀၂၄နံၣ်အပူၤ တၫ်ဂုၤထီၣ်အသီထီၣ်အဂီၫ် တၫ်မၤစၢၤလၢလီၤလၢလၢ ယူၤရိးအကကွဲၫ် ၁၀၀၀ ကပတုာ်ကွံာ်၀ဲအဂ့ၫ် ဟ့ၣ်ဒုးသ့ၣ်ညါ၀ဲထံကီၫ်တဖၣ်အကျါ ပာ်ဃုာ် ကီၫ်ပယီၤ,အၣ်ဖကၣ်န့ၣ်စတၣ်, က့ၣ်ညၣ် ဒီးမိၣ်စၣ်ဘံးတဖၣ်န့ၣ်လီၤ.
