လါယူၤလံ(၂၉)သီ,၂၀၂၆နံၣ်
ကီၫ်ယပၣ်မုၫ်နုာ်ကလံၤထံးတကပၤ,ကၠူၣ်ရှူဟီၣ်က၀ီၤ(Kyushu),၀့ၫ်ခူၣ်မၣ်မိၣ်တိၣ်(Khumamoto City), ဖဲလါယူၤ လံ(၂၈)သီအနံၤန့ၣ် ဟီၣ်ခိၣ်ဟူးလၢအသဟီၣ်အိၣ် ၇.၁အပတီၫ် မဲးကနံးကၠူးဟူးဂဲၤ၀ဲအဂ့ၫ် ယပၣ်တၫ်ကစီၣ်သန့ NHK ပာ်ဖျါ၀ဲလီၤ.
ဟီၣ်ခိၣ်ဟူး၀ဲဖဲယပၣ်အနီၫ်ထိၣ် ဟါ(၀၄း၂၇)နၣ်ရံၣ်ဒီးတၫ်ထုးထီၣ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤ၀ဲ ဆူၣ်နၣ်မံၣ်တၫ်ဟ့ၣ်ပလီၫ် ဘၣ် ဆၣ် ဖဲဟါ(၀၆း၁၀)နၣ်ရံၣ်တခီ တၫ်က့ၤထုးကွံာ်က့ၤတၫ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤန့ၣ်လီၤ.
ဟီၣ်ခိၣ်ဟူး၀ံၤအလီၫ်ခံဟီၣ်ခိၣ်ဟူးလၢပိာ်ထွဲထီၣ်အခံဟူးဂဲၤကဒီး၀ဲလၢမဲးကနံၣ်ကၠူးအပတီၫ်အိၣ် ၅ အဂ့ၫ် တၫ်သ့ၣ် ညါဘၣ်လီၤ.
၀့ၫ်ခူၣ်မၣ်မိၣ်တိၣ်(Khumamoto City), Aeonတၫ်ဆါတၫ်ပှ့ၤကျးအပူၤ ပှၤအိၣ်ကးတံာ်ကွံာ်အသး ကအိၣ်၀ဲ ၂၀ဂၤ တုၤ ၃၀ဂၤဃၣ်ဃၣ်ဒီးပှၤပှ့ၤတၫ်ဖိတဖၣ်တၫ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအိၣ်/တအိၣ်တခီ တၫ်တသ့ၣ်ညါဘၣ်လီၤတံၫ်ဒံးဘၣ်အဂ့ၫ် NHKတၫ်ကစီၣ်အပူၤ ပာ်ဖျါ၀ဲလီၤ.
တၫ်မၤပူၤဖျဲးထီၣ်တၫ်ဖံးတၫ်မၤတဖၣ် တၫ်မၤ၀ဲတပယူာ်ဃီအဂ့ၫ် ပှၤမၤပံာ်မ့ၣ်အူကရၢဒီးတၫ်ပၢဆှၢရဲၣ်ကျဲၤန့ဆၢၣ်တၫ် လီၤဘၣ်ယိၣ်၀ဲၤကျိၤအတၫ်ထုးထီၣ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤအဖီခိၣ် ပာ်ဖျါဃာ်၀ဲလီၤ.
ဟီၣ်ခိၣ်ဟူး၀ံၤအလီၫ်ခံ တၫ်ဆါတၫ်ပှ့ၤကျးတၫ်လီၫ်အပူၤ တၫ်ပိၫ်ဖးကဲထီၣ်တခါဒီးတၫ်ဆါတၫ်ပှ့ၤခံကထြၢတကထြၢ လီၤပှီၫ်ဟးဂီၤကွံာ်၀ဲအဂ့ၫ် တၫ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လီၤ.
ဟီၣ်ခိၣ်ဟူး၀ဲအံၤအဃိ ပှၤဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး(၅၀)ဂၤဘျဲၣ် ဘၣ်ဒိးကူစါယါဘျါအသးလၢတၫ်ဆါဟံၣ်ဒီးလၢအကျါ ပှၤဆါ (၁)ဂၤ သးပ့ၣ်နီၣ်အသးအဂ့ၫ် ပာ်ဖျါဃာ်၀ဲလီၤ.
၀့ၫ်ခူၣ်မၣ်မိၣ်တိၣ်(Khumamoto City),လၢဟီၣ်ခိၣ်ဟူးအံၤအပူၤ မ့ၣ်အူအီၣ်တၫ်တဖၣ်ကဲထီၣ်,လီမ့ၣ်အူပတုာ်ကွံာ် အသးဒီးဟံၣ်လီၤပှီၫ်ဟးဂီၤအဃိ ကျဲကးတံာ်ကွံာ်အသးအိၣ်ထီၣ်၀ဲအဂ့ၫ် NHKတၫ်ကစီၣ်အပူၤ ပာ်ဖျါ၀ဲလီၤ.
ခူၣ်မၣ်မိၣ်တိၣ်(Khumamoto)ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤန့ၣ် အပူၤကွံာ် ၂၀၁၆နံၣ်အပူၤစ့ၫ်ကီး ဟီၣ်ခိၣ်ဟူးလၢအဂံၫ်ဆူၣ်အပ တီၫ်အိၣ် ၇ ဟူးဂဲၤ ၂ဘျီတပယူာ်ဃီကဲထီၣ်အသး၀ံၤအလီၫ်ခံ တထံၣ်ဘၣ်၀ဲဟီၣ်ခိၣ်ဟူးဒ်သိးအံၤအဂ့ၫ် တၫ်သ့ၣ်ညါ ဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
Ref: BBC, The Guardian, NHK
